بازدید از کاخ های تهران، میتواند یکی از کارهای هیجانانگیز و مفید در برنامه تهرانگردی شما باشد. دیدن این کاخهای سلطنتی باعث آشنایی بیشتر با فرهنگ، هنر، تاریخ و معماری ایران میشود. ضمن اینکه آنها با زیباییهای چشمنواز و مسحورکننده خود محلی برای عکاسی و ثبت تصاویر فوقالعاده هستند.
برخی از کاخهای سلطنتی تهران عبارتند از کاخ گلستان، کاخ سعدآباد، کاخ نیاوران، کاخ مرمر، کاخ فرحآباد و… در ادامه به معرفی کاخ گلستان که در خیابان پانزده خرداد، ضلع شمالی میدان ارگ قرار دارد، میپردازیم.
آس چارتر به شما این امکان را می دهد تا با کمترین هزینه و کمترین زمان بتوانید بهترین بلیط چارتری ارزان مشهد به تهران را از این سامانه دریافت نمایید.
کاخ گلستان
کاخ گلستان، یکی از زیباترین بناهای تاریخی ایران میباشد. این کاخ موزه با وسعتی در حدود ۴/۵ هکتار، در مرکز شهر تهران قرار دارد. بنای اولیه کاخ در زمان شاه عباس صفوی (در سال ۹۸۸ هجری قمری) ساخته شده، که به آن ارگ گفته میشد. در سفرنامه پیترو دلاواله (جهانگرد ایتالیایی) درباره این کاخ صحبت شده است.
این بنا، در زمان آقا محمد خان قاجار اهمیت بیشتری یافت. اقامحمدخان در نوروز سال ۱۱۷۵ شمسی، در کاخ گلستان تاجگذاری کرد. در سال ۱۲۲۷ ناصرالدینشاه به حکومت رسید.
او به واسطه اینکه اولین پادشاه ایرانی بود که به اروپا سفر کرد، و همچنین حکومت طولانی (حدود ۵۰ سال) در کاخ گلستان تغییرات بسیاری بوجود آورد. ناصرالدینشاه تلفیق معماری ایرانی و اروپایی را، در طراحی کاخ به کار برد. وجود کاشیکاریهایی به سبک اروپایی و عکسهایی از اماکن دیدنی ایران بر دیوارهای کاخ، نشان از تلاش او برای نزدیک کردن شکل گلستان به کاخهای اروپایی دارد.
یکی از ویژگیهای خاص این بنا ، وجود انواع کاشیها با تنوع در رنگ، تکنیک و محتوا با تلفیقی از نقوش ایرانی و اروپایی در کنار هم است.
در زمان سه پادشاه آخر قاجار (مظفرالدینشاه، محمدعلیشاه و احمد شاه) کاخ سلطنتی تغییرات خاصی نکرده است. همچنین کاخ گلستان، شاهد تاجگذاری پهلوی اول (در سال ۱۳۰۵ شمسی) و پهلوی دوم (در سال ۱۳۴۶ شمسی) بودهاست.
ایوان تخت مرمر
ایوان تخت مرمر، از قدیمیترین بناهای کاخ گلستان است. نام ایوان را به دلیل قرار گرفتن تخت مرمر در آن انتخاب کردهاند. فتحعلی شاه قاجار دستور ساخت تخت مرمر را داد. در ساخت آن، ۶۵ قطعه سنگ مرمر یزد را به کار بردند. همچنین در طراحی، از تخت حضرت سلیمان الهام گرفتند.
روی تخت مرمر ۳ مجسمه دیو و ۶ فرشته قرار دارد و ابیاتی از ملکالشعرا، فتحعلی شاه را ستایش میکند. ایوان تخت مرمر را به دوره کریمخان زند نسبت میدهند. شاهان قاجار هنگام نوروز و اعیاد دیگر، از این مکان به مردم شادباش میدادند. ایوان تخت مرمر با تزیینات گچبری، خاتمکاری، سنگتراشی، منبتکاری و آیینهکاری، همچون نگینی در کاخ گلستان میدرخشد.
تالار سلام؛ یکی از باشکوهترین تالارهای کاخ گلستان
تالار سلام یکی از بهترین و باشکوهترین تالارهای کاخ گلستان در تهران است که در ضلع شمالغربی این مجموعه قرار دارد. معماران از همان ابتدا این تالار را با هدف ساخت اولین موزه ایران بنا کردند. ناصرالدینشاه پس از بازدید از موزههای کشورهای اروپایی، تصمیم گرفت موزهای مشابه را در ایران و در همین مکان ایجاد کند. او تالار سلام را برای نگهداری هدایای پادشاهان کشورهای مختلف اختصاص داد.
شاهان قاجار مراسم «سلام» خود را در این تالار بزرگ، که بهعنوان وسیعترین تالار مجموعه شناخته میشود، برگزار میکردند. صنیعالملک (حاج ابوالحسن معمارباشی) طراحی و ساخت تالار سلام و تالار آیینه را برعهده داشت. این بنای مجلل از سمت جنوب دارای ۹ پنجره رو به باغ گلستان است و حدود هزار متر مربع مساحت دارد.
همچنین مجموعهای از آثار هنری ارزشمند از جمله نقاشیهای کمالالملک را در این تالار قرار دادهاند تا بازدیدکنندگان با گنجینهای از تاریخ و هنر ایران روبهرو شوند.
تالار آینه
در ادامه گشت و گذار، در ضلع جنوبی کاخ گلستان به تالار آینه میرسیم. این عمارت ، همزمان با تالار سلام ساخته شد. ۱۳ ارسی بزرگ قوسی شکل که به سمت باغ هستند، در تالار آیینه خودنمایی میکنند. آیینهکاریهای زیبای نمای آن، به محض ورود توجه هر بینندهای را به خود جلب مینماید. یکی از دلایل شهرت این تالار، تابلوی نقاشی است (به نام تالار آیینه) که کمالالملک از آن کشیده است.
تالار سفره خانه
تالار سفره خانه (عاج، آج) بعد از تالار آیینه و در غرب برلیان ساخته شده، و جزء قدیمیترین کاخ های سلطنتی تهران میباشد. این تالار در گذر زمان تغییرات بسیاری کرده است. بعد از ساخت تالار سلام و آیینه برای هماهنگی در نما ایوان آن را بستهاند، اما ستونها حفظ شدهاند. تالار عاج یا آج؟! در تالار سفرهخانه ۲ عاج فیل وجود دارد، بنابراین نام عاج میتواند درست باشد.
از طرفی در این تالار مراسم غذاخوری برگزار میشدهاست، و به آن سفرهخانه میگفتهاند. در سفرنامه کارلا سرنا از آن با نام تالار گرسنه ها یاد شده، بنابراین نام آج هم درست است. (آج در زبان ترکی به معنی گرسنه میباشد) یکی از زیباییهای خیرهکنندهی این تالار، تابلوی آبرنگ محمودخانملکالشعرا است.
تالار برلیان
در ادامه بازدید، به تالار برلیان میرسیم که با آیینهکاریهای هشت ضلعی و گچ بریهای زیبای متعلق به دوره فتحعلی شاه زینت یافته است. الکساندر اول چلچراغ هایی را به فتحعلیشاه هدیه داد که اکنون این تالار را با آنها تزیین کردهاند. در زمان ناصرالدینشاه، به دلیل ترکها و شکستگیهایی که در پی ساختمان ایجاد شده بود، مسئولان وقت تعمیرات و تغییرات اساسی در تالار انجام دادند.
در همان دوره، معماران کتیبه سنگی بیضیشکلی را به نمای تالار اضافه کردند. ابوالحسن ثابت نیز در سال ۱۳۰۵ نقاشی رنگ روغنی از این تالار کشید. اکنون این تابلو را در تالار سلام آویختهاند. در دوران پهلوی، دربار مهمانیهای رسمی خود را در تالار برلیان برگزار میکرد.
تالار الماس
این تالار شامل بخشهای متعددی است و معماری آن مریوط به دوره فتحعلیشاه قاجار است. هنرمندان دوره قاجار، مقرنسهای آیینهکاری شده زیبایی را در این بخش ایجاد کردهاند که در قسمتهای دیگر کاخ به این وضوح دیده نمیشود. ساخت این تالار را پس از عمارت بادگیر آغاز کردند و بهدلیل آیینهکاریهای خیرهکنندهاش، آن را تالار الماس نامیدند.
معماران این عمارت را از یک تالار اصلی و بخشهایی که با گوشوارهها و دهلیزهایی به یکدیگر متصل شدهاند، شکل دادهاند. در این تالار، نقاشان آثار متعددی با مضمون شکار پادشاهان مختلف به تصویر کشیدهاند. در زمان ناصرالدینشاه نیز تغییراتی در ساختار و تزیینات تالار انجام شد.
